CÔNG TY, CHỦ DOANH NGHIỆP BẮT NGƯỜI LAO ĐỘNG KÝ CAM KẾT SAU KHI NGHỈ VIỆC KHÔNG ĐƯỢC LÀM CHO CÔNG TY ĐỐI THỦ. CAM KẾT NÀY CÓ HỢP PHÁP HAY KHÔNG?
Thực tế hiện nay, có nhiều người lao động đã ký vào bản cam kết với người sử dụng lao động rằng sau khi nghỉ việc không được làm cho công ty đối thủ nên họ rất băn khoăn về tính pháp lý của thoả thuận này.
Hiện nay, một số người sử dụng lao động trước khi giao kết hợp đồng lao động thường yêu cầu người lao động ký cam kết “Người lao động có trách nhiệm bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ của công ty. Trong thời hạn 03 năm kể từ ngày kết thúc hợp đồng lao động với công ty thì người lao động không được làm việc cho công ty đối thủ. Nếu người lao động vi phạm sẽ phải bồi thường thiệt hại cho công ty và chịu trách nhiệm trước pháp luật”. Nếu xét về quan hệ dân sự nói chung, quan hệ lao động nói riêng thì rõ ràng mọi sự tự nguyện thoả thuận giữa các bên đều đáng được pháp luật công nhận. Tuy nhiên, cam kết ràng buộc vừa nêu dưới góc độ pháp lý chỉ có hiệu lực một phần và bị vô hiệu một phần, bởi lẽ:
Thực tế, dù người lao động có đang làm việc cho công ty hay đã nghỉ việc thì trách nhiệm bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ cho công ty cũ luôn luôn là điều nên làm. Đây không chỉ là cam kết giữa các bên mà còn là vấn đề đạo đức của người lao động với người sử dụng lao động. Nếu người lao động vi phạm thì họ phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người sử dụng lao động và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Thoả thuận này chỉ ràng buộc nghĩa vụ đối với bên Người lao động nhưng không có nghĩa vụ đi kèm từ phía người sử dụng lao động và đây là một cam kết không cân bằng về quyền, lợi ích các bên. Lẽ ra, trong thời hạn 03 năm kể từ ngày kết túc hợp đồng lao động, người lao động không được làm việc cho công ty đối thủ và người sử dụng lao động phải trả lương cho người lao động hoặc thực hiện một nghĩa vụ khác tương xứng. Trong 03 năm không làm việc cho công ty đối thủ thì thu nhập người lao động sẽ ra sao để trang trải cuộc sống? rõ ràng cam kết này vi phạm quyền tự do lựa chọn việc làm của người lao động vốn được pháp luật bảo vệ. Điều 19 Bộ luật lao động 2019 cũng cho phép người lao động cùng lúc được giao kết nhiều hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động miễn sao họ đảm bảo thực hiện được đầy đủ các nội dung đã giao kết với người sử dụng lao động là được, nên không có lý do gì cấm người lao động làm việc cho công ty đối thủ
Như vậy, người lao động hoàn toàn có quyền được làm việc cho công ty đối thủ sau khi nghỉ việc tại công ty cũ mà không bị giới hạn về thời gian theo cam kết, miễn sao người lao động vẫn bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ của công ty cũ là được.
